Τυχαία, κάποια αδιάφορη στιγμή, καθώς χάζευα τις φωτογραφίες του κινητού, έκανα μια κίνηση παραπάνω με τα δάχτυλα. Ήταν αρκετή για να συμπτυχθεί ένας χρόνος και κάτι αναμνήσεων, σημαντικών ή ασήμαντων, “καλλιτεχνικών” ή εντελώς αδιάφορων λήψεων, σε μια οθόνη 6,75 ιντσών. Σε μια ολάκερη οθόνη κινητού, πάνω από ένας χρόνος ζωής προβαλλόταν πλέον ως ένα δυσδιάκριτο μωσαϊκό ψηφιακών μικρογραφιών. Η εικόνα αυτή με προβλημάτισε ιδιαίτερα. Το αδιάφορο ψηφιακό αποτύπωμα της ύπαρξής μου χωρούσε σε μια παλάμη, προορισμένο αν μη τι άλλο να χαθεί σε terabytes λήθης κάποιου σκληρού δίσκου, σε κάποιον απομακρυσμένο server ή σε κάποιο μελλοντικό data center.
Κάποτε το φωτογραφικό μέσο εξυπηρετούσε πρωτίστως την καταγραφή μιας ανάμησης και δευτερευόντως την δημιουργία ενός καλλιτεχνικού έργου. Ήταν βλέπεις ακριβό σπορ και για λίγους. Σήμερα όλοι έχουν ένα κινητό με κάμερα (και όχι μόνο) να τους συνοδεύει. Κάμερες με δυνατότητες που υπερβαίνουν την πραγματική ανάγκη απεικόνισης βεβαίως βεβαίως. Κάμερες που τραβάνε ανελέητα φωτογραφίες με ότι πιο αδιάφορο και ότι πιο σημαντικό κινείται ή στέκει ακίνητο γεμίζοντας τους δίκσκους των κινητών. Και όταν αλλάξουμε κινητό τι?
Η πρώτη μας έγνοια είναι να μην χάσουμε όλο αυτό το υλικό, που ανάθεμα κι αν θυμόμαστε τι περιλαμβάνει. Το σώζουμε λοιπόν, λες και έχει πραγματικά αξία να σωθεί, σε κάποιον εξωτερικό σκληρό δίσκο. Και μετά; Συνεχίζουμε σε εθιστικούς ρυθμούς να τραβάμε νέες φωτογραφίες με τη νέα συσκευή, στοιβάζοντας καινούργια megabytes και λησμονώντας τα παλιά. Το παλιό υλικό μένει θαμμένο σε φακέλους που δεν θα ανοίξει ποτέ κανείς, εκτός κι αν κάποιος αλγόριθμος αποφασίσει αυτόκλητα να μας πετάξει στην οθόνη μια τυχαία «ανάμνηση» από το παρελθόν.
Το παράδοξο με αυτό το ψηφιακό αποτύπωμα είναι η ψευδαίσθηση της αιωνιότητας. Στοιβάζουμε εικόνες σε ψηφιακές αποθήκες πιστεύοντας ότι διασώζουμε τη ζωή μας, ενώ στην ουσία δημιουργούμε ένα νεκρό αρχείο. Ακόμα κι όταν κλείσει ο βιολογικός μας κύκλος, αυτός ο όγκος των δεδομένων δεν θα αποτελεί καμία ουσιαστική παρακαταθήκη, θα είναι απλώς ένας απέραντος, ακατάστατος σωρός από ψηφιακά σκουπίδια, ξεχασμένος σε κάποιο drive που κανείς δεν θα έχει τον λόγο ή τη διάθεση να ξεδιαλύνει.
Τελικά, η τρομακτική ευκολία του μέσου υπερβαίνει τον ίδιο τον λόγο της ύπαρξής του. Προσωπικά, δυσκολεύομαι να βρω νόημα στην αποθήκευση χιλιάδων φωτογραφιών τις οποίες ξεχνάς την ίδια ακριβώς στιγμή που πατάς το κλείστρο. Ίσως η μόνη ουσιαστική απάντηση να είναι η επιστροφή στο μέτρο: το τύπωμα των ελάχιστων, πραγματικά σημαντικών στιγμών και η διατήρησή τους σε ένα χειροπιαστό αρχείο. Ακόμα και μία και μόνη φωτογραφία σε μια απλή κορνίζα παραμένει ένα αληθινό τεκμήριο ότι κάτι έγινε, κάπου, κάποτε. Αντίθετα, η ψηφιακή απόδειξη έχει την τάση να χάνεται μέσα στον ίδιο της τον πληθωρισμό, περιμένοντας έναν αλγόριθμο για να μας θυμίσει πως υπήρξαμε.